Türkiye´de medya giderek daha tarafgir ve milliyetçi bir ton kullanmakta. Özellikle de azınlık hakları, Kürt sorunu ve AB üyelik süreci gibi konularda bu dil kendini daha fazla gösteriyor. Haberler, özellikle de haber manşetlerinin son derece provokatif olması toplumda düşmanlık ve ayrımcı duyguları tetikliyor. Her ne kadar evrensel ve ulusal gazetecilik ilkeleri, hatta bazı medya kuruluşlarının kendi inisiyatifleriyle belirlediği basın ahlak ilkeleri mevcut olsa da, birçok haber ve köşe yazısı bu ilkeleri ihlal ediyor. Gazeteciler Cemiyeti ve Basın Konseyi nefret ve ayrımcılık içeren haber ve makaleler hakkında nadiren karar çıkarıyor. Bu tarz bir dilin kullanılması toplumda huzursuzluğa ve savunmasız gruplara yönelik yaygın bir önyargının yerleşmesine yol açıyor; bu da zaman zaman azınlıklara ya da azınlıklara ait mekanlara yönelik saldırılarla sonuçlanabiliyor. Bugüne dek Türkiye’de, medyada kadın ayrımcılığını izleyen Med-İz grubu dışında sürdürülebilir bir medya izleme yapılmadı. Medyada nefret söylemini izleme projesi bu açığı kapatma amacıyla bir örnek oluşturmayı ve diğer sivil toplum kuruluşlarını kendi alanlarında benzer çalışmalara teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

Proje Hedefleri

Projenin ana hedefi, gazeteleri izleyerek ve raporlama yaparak medyadaki ırkçı ve ayrımcı söylemi görünür kılmak ve ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadele etmektir. Ayrıca, ayrımcı ve ırkçı fiziksel saldırılara (nefret suçlarına) neden olma potansiyeline sahip olan nefret söylemiyle mücadele için yasama üzerinde gereken tedbirleri alması yönünde bir baskı oluşturabilme hedefi gözetilerek, kamuoyunda “nefret söylemi” ile ilgili açık bir tartışma ortamı başlatmak da hedeflenmektedir.

Proje Faaliyetleri

Altı kişilik bir danışma kurulunun yardımıyla belirlenecek izleme metodolojisi ile 5 yerel, 5 ulusal gazete düzenli olarak izlenecek ve dini ve etnik azınlıklara yönelik ayrımcı ve/veya nefret söylemi içeren haber ve köşe yazıları tespit edilecek. Web sitesinde ve dört ayda bir hazırlanacak raporlarda bu alıntıların neden nefret söylemi ve/veya ayrımcılık içerdiğine yönelik analizler yer alacak. Proje kapsamında hukukçular ve medya çalışanlarıyla yapılacak atölyelerde medya izleme çalışmalarının bulguları incelenecek, medyadaki söylemi değiştirebilmek için neler yapılabileceği ve medyada ırkçılık ve ayrımcılıkla nasıl mücadele edilebileceği tartışılacak. Ayrıca İletişim Fakültesi öğrencilerine yönelik nefret söylemi, ayrımcılık ve medyanın rolü konulu bir seminer düzenlenecek. Düzenlenecek uluslararası konferansa uluslararası düzeyde hukukçular, gazeteciler ve farklı medya izleme inisiyatiflerinin temsilcileri davet edilecek. Konferansta tartışılacak temalar: Nefret söylemi (yasalar, iyi uygulamalar, ifade özgürlüğü ile nefret söylemi arasındaki fark); “rıza”nın şekillendirilmesinde medyanın rolü; medya izlemede iyi uygulamalar (ulusal ve uluslararası deneyim paylaşımı) ve Türkiye’de etkin medya izleme yollarının aranması olacak. Konferanstaki tartışmalar, farklı alanlarda medya izleme çalışması yapmak isteyenlere yardımcı olması amacıyla kitap olarak basılacak ve web sitesine de konacak. Proje Avrupa Komisyonu Demokratikleşme ve İnsan Hakları Aygıtı ile Global Dialog tarafından fonlanmaktadır ve 18 ay sürecektir.

Şubat 2010: Haber Dilinde Ayrımcılık ve Nefret Söylemi Atölye Çalışması Çağrısı

Mart 2010: Nefret Suçları ve Nefret Söylemi Konferansı

Nisan 2010: Nefret Söylemi ve Nefret Söylemi Konferansı Yapıldı